Paryż Montmartre. Narodziny sztuki nowoczesnej 1860-1920 - Sylvie Buisson, Christian Parisot

W latach 1860-1920 Montmartre był miejscem nie mającego precedensu fermentu artystycznego. Ta paryska dzielnica poddała się czarowi wolności. Jej kawiarnie rozbrzmiewały odszczepieńczymi głosami impresjonistów; zwinne tancerki z Moulin Rouge inspirowały Toulouse-Lautreca; "świeżość" miejscowych dziewcząt oddawał zmysłowo Renoir. To tu Seurat po raz pierwszy zastosował naukowe zasady swego malarstwa, a ulice ożywiały nabistowskie plakaty Bonnarda. Montmartre widział van Gogha uczącego się rozjaśniać swoją paletę i nasycać każde pociągnięcie pędzla niezwykłymi emocjami. Tutaj Cézanne samotnie prowadził poszukiwania wiodące poza granice tego, co dostrzegalne, van Dongen rozpalał swoje obrazy kolorami fowistów, a młody Pablo Picasso inicjował rewolucyjne przemiany w sztuce nowoczesnej i ukazywał swoim kolegom artystom drogę dekonstrukcji. To tu przybyli futuryści, wzywający śmiałymi manifestami do zniszczenia muzeów, a Modigliani niestrudzenie usiłował uchwycić własną duszę w twarzach pozujących mu postaci. Śladem tych wielkich artystów podążali inni młodzi malarze, tacy jak Elisée Maclet, Alphonse Quizet i Lucien Genin, wierni strażnicy pejzażowej tradycji Montmartre'u celebrujący nieprzemijającą magię tego wyjątkowego miejsca.