Cykl prezentowanych w tej książce wykładów miał - w zamierzaniu autora - w sposób możliwie najściślejszy określić witalną sytuację pokoleń z lat 1550-1650, które zapoczątkowały myśl nowożytną. Przed wykładami tymi Ortega y Gasset postawił zadanie zasygnalizowania problemu przedintelektualnego, a zatem witalnego charakteru samej inteligencji, przeciwstawiając się tym samym zakorzenionej doktrynie, wedle której człowiek poznaje dlatego, że ma zdolność rozumowania. Przekraczając poziom samego poznania, a zatem nauki jako faktu gatunkowego, i odkrywając witalną funkcję, która ją inspiruje i mobilizuje, przekonujemy się zarazem, że stanowi ona jedynie szczególną formę bardziej decydującej i podstawowej formy bardziej decydującej i podstawowej formy, jaką jest przeświadczenie. Pozwala nam to zrozumieć fakt przechodzenia człowieka od jednej wiary do drugiej i sytuację, w jakiej jest w okresie przejściowym, wtedy, kiedy tkwi w dwóch przeświadczeniach, w każdym z nich nie czując się jednak "usadowiony" - czyli żyje w kryzysie.