Spór o Napoleona we Francji i w Polsce - Andrzej Zahorski

Istotnym elementem tej pracy jest poszukiwanie przyczyn, na skutek których obraz przeszłości napoleońskiej ulegał zniekształceniu, bywał dostosowywany do aktualnych potrzeb. W poszczególnych okresach różne ugrupowania polityczne dążyły do takiego ukształtowania obrazu epoki napoleońskiej i takiej charakterystyki postaci Napoleona, które byłyby im najwygodniejsze z punktu realizacji bieżących zadań. Autor starał się zwrócić uwagę na tę przemożną presję walk i rozgrywek politycznych, wskazując na ich odbicie w interpretacji źródeł historycznych czasów napoleońskich. Jest to wdzięczny temat, pozwalający prześledzić zawiłe arkana interpretacji materiału historycznego, z którego, nawet wtedy, gdy jest ten sam, wynikają jakże różne oceny. I tak, dla jednych cesarz był Prometeuszem ludzkości, realizatorem najszczytniejszych jej celów, a dla drugich - potworem, zdrajcą i tyranem. W różnych epokach przewaga takiej lub innej oceny zaznaczała się wyraźnie, ale w zasadzie oba nurty istniały obok siebie.