Młodzież chłopska na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1860/61 - 1917/18 - Andrzej Kazimierz Banach

Zainteresowanie młodzieży chłopskiej studiami wyższymi na Uniwersytecie Jagiellońskim w drugiej połowie XIX stulecia było następstwem wielkich przemian społecznych, politycznych i kulturalnych, jakie zachodziły na wsi polskiej po zniesieniu poddaństwa i uwłaszczeniu chłopów. Odtąd zniknęły prawne przeszkody na drodze kształcenia młodzieży chłopskiej. Chłop stał się człowiekiem wolnym. Uwłaszczenie stworzyło potencjalne możliwości do usamodzielnienia się ekonomicznego warstwy chłopskiej. Nie zapewniło jednak - zwłaszcza na przeludnionej i biednej wsi galicyjskiej - ani dostatecznych środków materialnych dla rozwoju gospodarstw rolnych i perspektywy związania przez młodzież swego zawodowego życia ze wsią, ani też odpowiednich finansów na pokrycie kosztów kształcenia w mieście.