Logos, mit i ratio : Wybrane koncepcje racjonalności od XV do XVII wieku - Izabela Trzcińska

W książce został przedstawiony problem narodzin koncepcji ratio w epoce renesansu. Nawet pobieżna analiza źródeł nie pozostawia wątpliwości, że mit odegrał szczególną rolę w formowaniu ówczesnego pojęcia racjonalności. Rzetelna i obiektywna rekonstrukcja tych poglądów nie należy jednak do zadań łatwych, gdyż dzisiejsze kategorie poznawcze nie pasujądo tego swoistego i pełnego pasji okresu, a racjonalność, o której tu mowa, nie tylko nie podlega rygorowi dzisiejszych definicji, lecz także staje czasem w ostrej opozycji wobec tradycji średniowiecznej. W koncepcji racjonalności zakorzenionej w renesansowej interpretacji mitów wyraziła się ówczesna próba nowego określenia miejsca człowieka w świecie. Mityczne wyobrażenia przyczyniły się do zbudowania bezprecedensowego w świecie chrześcijańskim przekonania, że człowiek może współtworzyć świat, przekształcać otwarte dzieło natury, i nawet jeżeli źródła tych twierdzeń pozostawały w dużej mierze irracjonalne, to stały się one istotnym komponentem nowożytnej racjonalności.