"Żołnierz i chłopiec" jest pierwszą książką radzieckiego pisarza Anatolija Pristawkina, prezentowaną czytelnikowi polskiemu. Jej treścią są dzieje przyjaźni dziewiętnastoletniego Andrieja, zdążającego na front, i sieroty z domu dziecka, Waśki. Najmiejszy, najsłabszy, popychany przez wszystkich Waśka niespodziewanie znajduje w żołnierzu prawdziwego przyjaciela, który pomaga mu odzyskać wiarę w siebie. Historia tych dwóch istot, samotnych wobec straszliwej machiny wojennej, ukazana jest na tle realistycznych obrazów codziennego bytowania ludzi na tyłach frontu - nędzy, głodu, pracy ponad siły.