Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu - Władysław Matlakowski

Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu to książka wyjątkowa nie tylko ze względu na zawartość merytoryczną, ale i historię swojego powstania. Matlakowski, który był z wykształcenia lekarzem, a kulturologiem z zamiłowania i nieco z przypadku, napisał wcześniej pracę poświęconą budownictwu ludowemu. Postanowił zagłębić się jednak w szczegóły zdobienia stroju i przedmiotów codziennego użytku. Liczne ilustracje i tablice odrysowywał sam lub przy pomocy Stanisława Witkiewicza. Gotową pracę ukończył tuż przed śmiercią i choć znalazł poparcie i chętnych promotorów, to ciągły brak funduszy uniemożliwiał publikację. Już praktycznie na łożu śmierci poprosił swojego przyjaciela – doktora Józefa Peszke o dopilnowanie wydania tego dzieła. Mimo wielu trudności książka ukazała się drukiem, a Peszke opatrzył ją obszernym wstępem poświęconym postaci autora. Sam Matlakowski Stworzył dzieło niesamowite, mimo, że nie jest ono ogromnej objętości, to mieści w sobie bardzo bogaty materiał, szczegółowe opisy przedmiotów, ich zdobień, zastosowania, a także, co stanowi o wyjątkowości tego opracowania, bardzo starannie zebrany materiał leksykalny. Matlakowski ubolewał nad zanikiem gwary ludowej stąd podając nazwy poszczególnych przedmiotów zapisuje je w oryginalnej wymowie, często, dla dopełnienia dzieła, w kilku wariantach. To właśnie, w połączeniu z ilustracjami wybitnego artysty - Witkiewicza skłoniło nas do wykonania reprintu Zdobienia i sprzętu..., co udało się dzięki uprzejmości Biblioteki Głównej PW.