Już XIX wiek dawał wiele powodów kształtujących świadomość fragmentarycznego ostrzegania świata: odkrycia archeologiczne, awans kultur narodowych, rosnące znaczenie polifonicznego modelu kultury, pojawienie się nowych tematów i motywów wymuszające nowe rozwiązania artystyczne oraz zmianę kryteriów oceny dzieł sztuki - wszystko to złożyło się na doświadczenie utopii całości. Do utrwalenia tej sytuacji przyczyniły się XX-wieczne odkrycia naukowe i tragiczne historie, z Holocaustem na pierwszym planie. Z jednej strony życie w diasporach, nomadyzm, rosnąca ranga małych narracji i indywidualnej pamięci, a z drugiej zjawisko globalizacji - to konsekwencje tego stanu rzeczy.