Wybuch powstania styczniowego w świetle Pamiętników abpa Zygmunta Szczęsnego Felińskiego - Marek Topczewski

W roku jubileuszowym powstania styczniowego warto spojrzeć na wydarzenia sprzed 150 lat w świetle „Pamiętników" ówczesnego arcybiskupa warszawskiego św. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego. Przedstawione w książce poglądy Arcybiskupa na genezę i przebieg pierwszych pięciu miesięcy powstania uzupełniają wyłaniający się z literatury przedmiotowej obraz powstania jako ruchu o podłożu rewolucyjnym, inspirowanym przez ideologię socjalistyczną. W „Pamiętnikach" została uwydatniona jedność aspektów socjalnych, narodowych i religijnych w motywacji zdecydowanej większości uczestników wałki zbrojnej w 1863 r. Sam Arcybiskup, chociaż postrzegał powstanie jako ogólnonarodowy zryw niepodległościowy Polaków, publicznie go nie poparł, gdyż uważał, że doprowadzi on nie do wolności, lecz do katastrofy, przed którą chciał uchronić swój naród. Wiarę w odzyskanie przez Polskę niepodległości abp Feliński opierał nie na walce zbrojnej, lecz na przekonaniu o sprawiedliwości dziejowej i zaufaniu Bożej Opatrzności.