Wspomnienia starego Wołyniaka - Franciszek Bagieński

Śledzimy wraz z autorem jego wrażenia z pierwszych kontaktów z generałem Józefem Bemem, uczestniczymy w bitwach pod Jad, Oroszborgo i Hermanstadt, w odwrocie do Deva i internowaniu w Turcji, w obozach w Widyniu i Szumli. Relacjonuje też autor na podstawie opowiadań szarżę ułanów polskich pod Solnokiem 5 marca 1849 roku. Dar narracji pozwala mu ożywić długie opisy bitew, ukazać w sposób przejmujący ogrom wysiłku i poświęcenia, tragizm bezlitosnej walki. Pamiętnik odsłania nieludzkie warunki internowania w Turcji, wreszcie ukazuje ostatni etap tułaczki Bagieńskiego - wyjazd z Turcji do Anglii, szukanie środków do życia i założenie rodziny w dniu 11 maja 1853 roku. Autor ma zaledwie 23 lata, gdy poznaje Elżbietę Sharp, córkę zamożnego kolonizatora i fabrykanta. Miłość rodzi się od pierwszego wejrzenia, a opis jej perypetii, pomyślnie zakończonych małżeństwem i przyjazdem do kraju, czyta się jak najlepszą romansową powieść z epoki.