Zamierzeniem inicjatorów prezentowanej publikacji stało się uwypuklenie roli Polaków, jaką wnieśli oni do procesu integracji demokratycznej Europy.Wśród całej znaczącej literatury przedmiotu, jaka narosła od tego czasu na polskich półkach księgarskich i bibliotecznych, sporo miejsca poświęca się kwestiom politycznym, ekonomicznym i społecznym procesu integracji. Nie dostrzeżono jednak typowych prac, które zwróciłyby uwagę na wkład Polaków w to ważne wydarzenie. W dobie pogłębiającej się integracji z jednej strony oraz piętrzących się problemów wewnątrzeuropejskich z drugiej, warte odnotowania są działania podjęte przez elity polskie czy polonijne.W strukturze publikacji wyróżnić można dwie części przewodnie. W układzie chronologicznym przedstawiono historyczny wkład Polaków do procesu jednoczenia się Europy, a w drugiej ukazano współczesny wkład do instytucji i procesów decyzyjnych, które przyniosły efekt w postaci powołania Unii Europejskiej. Redaktorzy prezentowanego tomu uznali, że właśnie taki układ będzie najlepszy i spełni oczekiwania Czytelników.Niniejsze opracowanie jest w pewnym stopniu polską cegiełką wniesioną do wydarzeń europejskich, w których Polska jako podmiot międzynarodowy z powodu zawartych układów jałtańsko-poczdamskich wieńczących II wojnę światową oficjalnie uczestniczyć nie mogła.