Świat ludzi to również świat Tajemnicy. Od pierwocin cywilizacji człowiek poszukiwał uzasadnienia dla swojego bytu, pragnął nadrzędnego sensu i poczucia harmonii. Na takie potrzeby już najdawniejsze społeczności odpowiadały, widząc ją we wszechmocnej naturze, panującej nad ludźmi siłami wody, ziemi, powietrza i ognia. Inni sądzili, że człowiek znajduje się w rękach bogów, co prawda objawiających się w słońcu, deszczu czy wietrze, lecz od nich niezależnych, przebywających poza nimi. Jeszcze inni wierzyli w jednego Boga, który jako byt absolutny ustanowił początek i zaplanował koniec… Wszystkie te postawy odnajdujemy w tradycjach kulturowych Pomorza, wszystkie domagają się namysłu i konsekwentnych badań, które tylko częściowo monografią niniejszą wypełniamy…