Do najistotniejszych kategorii kultury, które decydują o postrzeganiu rzeczywistości i miejscu w niej, należy kategoria czasu i przestrzeni. W kulturze staropolskiej jednym z głównych środków kształtowania kategorii kultury były kazania, mające, na różnym poziomie, najszerszy odbiór. Dlatego docieranie poprzez ich analizę do podstawowych kategorii kultury i sposobów ich kształtowania wydaje się ważne dla zrozumienia kultury staropolskiej. Umieszczenie badanego aspektu kultury dawnej Rzeczypospolitej w kontekście europejskim pozwala ukazać wspólnotę jej korzeni i motywów z europejską kulturą barokową.