"Kluczowe pojęcie działania komunikacyjnego [...] pozwala dotrzeć do trzech zachodzących na siebie kompleksów tematycznych: przede wszystkim chodzi o pojęcie racjonalności komunikacyjnej, formułowane z dostateczną dozą sceptycyzmu, niemniej jednak przeciwstawione kognitywno?instrumentalnym zawężeniom rozumu; następnie chodzi o dwustopniową koncepcję społeczeństwa, łączącą w sobie ? nie tylko w sposób retoryczny ? paradygmaty: świat życia oraz system; i wreszcie chodzi o teorię nowoczesności wyjaśniającą, coraz wyraźniej dziś manifestujące się, patologie społeczne za pomocą hipotezy powiadającej, że komunikacyjnie ustrukturowane obszary życia podporządkowane zostają imperatywom zautonomizowanych, formalnie zorganizowanych systemów działania. Teoria działania komunikacyjnego winna zatem umożliwić przystawalną do paradoksów nowoczesności konceptualizację społecznego układu życiowych związków