Dwutomowe dzieło wybitnego znawcy epoki napoleońskiej i porozbiorowych dziejów Polski o Walerianie Łakasińskim (1786-1868)- oficerze wojsk Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, spiskowcu - patriocie, założycielu Wolnomularstwa Narodowego i Towarzystwa Patriotycznego. W 1822 r. Łukasiński został aresztowany i więziony do końca życia m.in. w Zamościu i lochach twierdzy szlisselburskiej nad Newą. Te tragiczne losy "sługi swego narodu" przedstawia Aksenazy na szerokim tle sytuacji wewnętrznej w utworzonym na kongresie wiedeńskim w 1815 r. Królestwie Polskim pod berłem carów rosyjskich.