Wiejska Polska to znacząca, bo sięgająca dwóch piątych, część społeczeństwa. (…) Zasadne są więc pytania, kim są, jakie zawody wykonują mieszkańcy obszarów wiejskich, czym charakteryzuje się ich społeczne położenie w stosunku do reszty społeczeństwa, w tym jego miejskiej części. By zgłębić problem, trzeba postawić następne pytania – o to (…), jakie czynniki wpływają na społeczne zróżnicowanie wiejskiej Polski oraz jak ta wiejska Polska widzi siebie na tle kraju, jak postrzega zróżnicowanie wewnętrzne. To percepcja zmian i ocena własnej sytuacji kształtuje ludzkie postawy i wpływa na podejmowane decyzje. Taki ciąg pytań stanowi szkielet projektu badawczego, zatytułowanego „Struktura społeczna wsi i jej świadomościowe korelaty”, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Niniejszy tom jest pierwszą z projektowanych trzech publikacji, które mają powstać w efekcie jego realizacji.