Witkacy jest postacią, której nie sposób pomijać w historii kultury. Z powodu swej wszechstronności pojawia się on niemal we wszystkich dyscyplinach twórczości, stając się jednocześnie obiektem badań interdyscyplinarnych. Tendencja ta nie zaowocowała jednak do tej pory (1983) pełną monografią artysty i filozofa, dającą obraz jego rozbudowanych talentów i umiejętności, bogatego i różnorodnego dorobku. Z pewnością jest tu jeszcze wiele do zrobienia, sporo białych plam w naszej wiedzy i dużo nie rozwiązanych problemów szczegółowych. Praca ta w pewnym sensie idzie w przeciwnym kierunku, jakby "pod prąd" modnej witkacologii. Przedmiotem moich refleksji będzie malarstwo, obraz jako samodzielna wypowiedź artystyczna, choć uwikłana w szeroki kontekst intelektualny. Zostaną tu, co prawda, wykorzystane wyniki badań nad Witkacym, prowadzone na gruncie różnych dziedzin humanistyki, lecz przede wszystkim skoncentrują się na konkluzjach z zakresu historii i teorii sztuk wizualnych.