Zbiór esejów pierwotnie opublikowany w ramach prestiżowej francuskiej serii La Vie des idées. Wydanie polskie zostało uzupełnione o esej polskiego historyka Jerzego Pysiaka. Teksty zawarte w tomie podejmują dyskusję z rozwijającym się głównie w ośrodkach anglosaskich kierunkiem historiografii zwanym historią globalną. Z jednej strony ukazują podstawowe postulaty historii globalnej, takie jak odejście od narracji europocentrycznej (jak np. w eseju o spotkaniu Holendrów i Jawajczyków), z drugiej – wyrażają obawy o to, czy nowe trendy w mówieniu o historii, niekiedy powierzchowne i zabarwione ideologicznie, nie spowodują upadku zasad rzetelnego warsztatu naukowego historyka.