Jest to pierwsza część tzw. "Tryptyku Śląskiego" Kazimierza Kutza (pozostałe dwie to "Perła w koronie" i "Paciorki jednego różańca"). Akcja rozgrywa się w czasie drugiego powstania śląskiego, w r. 1920. Siedmiu braci Basistów walczy o zachowanie polskości na Śląsku. Najmłodszy z nich, Gabriel, udział w powstaniu traktuje jak przygodę. W trakcie walk poznaje niemiecką sanitariuszkę i zakochuje się w niej. W czasie ataku ginie wielu powstańców, w tym stary Basista. Rannego Gabriela przenoszą na polska stronę śląskie dziewczęta...