Sarmatyzm nie jest tylko konceptem sformułowanym u zarania czasów nowożytnych jako ideologia polskiego narodu szlacheckiego, opis formacji kulturowej polsko-litewskiej Rzeczypospolitej. Ewoluował on przez kolejne stulecia, w pewnym sensie jest żywy także współcześnie, chociaż oczywiście struktury społeczne, do których nawiązywał, należą już dawno do przeszłości. Stał się jednak w jakimś zakresie synonimem polskości i polskiej kultury, przynajmniej tej jej części o szlacheckich korzeniach. Bitwa pod Wiedniem, jej różnorodne konsekwencje i wywoływane przez nią skojarzenia, była w pewnej mierze apogeum tej ewolucji. W kolejnym tomie z serii Silva rerum przedstawiamy głosy w dyskusji na temat sarmatyzmu i roli różnych kontekstów bitwy wiedeńskiej.