Samoograniczająca się rewolucja - Jadwiga Staniszkis

Samoograniczająca się rewolucja to książka-klasyk. Jest jedną z najbardziej znanych na świecie prac poświęconych genezie Solidarności. Wydana najpierw we Francji (1982), a później w Stanach Zjednoczonych w prestiżowym wydawnictwie Pinceton University Press (1984), zapewniła Staniszkis pozycję jednej z najbardziej znanych polskich socjologów na świecie. Książka powstała między wrześniem 1980 roku a styczniem 1982 roku. Staniszkis wnikliwie obserwuje wydarzenia Sierpnia 1980 uczestnicząc w komisji ekspertów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. Grupę ekspertów opuszcza w wyniku sprzeciwu wobec zamieszczenia w tekście porozumień zapisu o „kierowniczej roli partii". Autorka poddaje krytyce nie tylko kształt systemu politycznego okresu PRL, lecz także utopijny charakter solidarnościowej wizji społeczeństwa wolnego od polityki i opartego na jedności społecznej. W swoich analizach skupia się na mechanizmach władzy tworzących się zarówno po stronie obozu Solidarności, jak i obozu rządzącego. Ta krytyczna perspektywa wobec wydarzeń roku 1980 prezentowana przez Staniszkis w książce spowodowała, że Samoograniczająca się rewolucja czekała niemal 30 lat na publikację w Polsce.