Rywalizacja polsko-kozacka o Mołdawię w dobie powstania Bohdana Chmielnickiego (1648-1653) - Dariusz Milewski

Mołdawia przez pierwsze trzy stulecia swej państwowości (XIV-XVII w.) była krajem, w którym ścierały się wpływy polskie, węgierskie (później siedmiogrodzkie) i wreszcie tureckie. Jej władcy lawirowali pomiędzy sąsiednimi potęgami, usiłując zachować niezależność. Z czasem dominującą pozycję uzyskało Imperium Osmańskie. Jego przejściowe osłabienie w połowie XVII w. dopuściło do gry o wpływy w Mołdawii nie tylko Rzeczpospolitą Obojga Narodów i Siedmiogród, ale także Kozaczyznę. Bohdan Chmielnicki, uwalniając w 1648 r. Ukrainę spod władzy polskiej, podjął działania w celu zdominowania Mołdawii, pozostającej wówczas w dobrych relacjach z Polską. Dyplomatyczny i militarny nacisk Kozaków na Mołdawię spowodował reakcję Rzeczypospolitej i Siedmiogrodu, które, przezwyciężywszy wzajemną wrogość, połączyły się w 1653 r. sojuszem wojskowym przeciw Kozakom. Ich wspólna akcja doprowadziła do wyrugowania wpływów kozackich z Mołdawii i poddania jej faktycznemu zwierzchnictwu Siedmiogrodu. Koleje tego dyplomatyczno-militarnego konfliktu, toczącego się w latach 1648-1653, omawia prezentowana książka.