Monografia Henryka Batowskiego poświęcona jest rozpadowi wielonarodowej monarchii Habsburgów, która przez wieki stanowiła jedno z najważniejszych ogniw systemu politycznego Europy. Autor przedstawia problemy narodowościowe w państwie Franciszka Józefa I w okresie poprzedzającym wybuch I wojny światowej, a następnie prezentuje stopniowy rozpad Austro-Węgier w wyniku niepowodzeń państw centralnych na froncie, a także wewnętrznych dążeń narodów monarchii do zdobycia niepodległości. Szczegółowo omówione zostały działania dyplomatyczne dążące do przeprowadzenia rozbioru państwa Habsburgów i utworzenia w jego miejsce nowych tworów państwowych, obejmujące przede wszystkim narody słowiańskie.