Różnica i Powtórzenie - Gilles Deleuze

Gilles Deleuze (ur. 18 stycznia 1925 w Paryżu, zm. 4 listopada 1995 w Paryżu) – filozof francuski. Jest często utożsamiany z nie-Heglowską 'filozofią różnicy', która przypomina myśl Jacques’a Derridy. Jednak Deleuzjanska inspiracja płynęła bardziej od Nietzschego aniżeli Heideggera, i jego metoda nie jest dekonstrukcją. Deleuze napisał wiele oryginalnych prac w obrębie francuskiej powojennej filozofii odnośnie postaci historycznych, takich jak Hume, Kant, Bergson, Leibniz i Spinoza, zanim zaproponował własną wysoce skomplikowaną i interdyscyplinarną koncepcję obrazu myśli, którą nazwał 'empiryzmem transcendentalnym', przedstawionym w „Różnicy i powtórzeniu‟ oraz „Logice sensu‟. Zaraz potem nawiązał kontakt z radykalnym psychoanalitykiem Feliksem Guattarim, we współpracy z którym napisał cztery prace w ciągu następnych dwóch dekad, poczynając od francuskiego bestsellera z 1972 roku „L'Anti-Oedipe‟, który ugruntował ich pozycje, „ Mille Plateaux‟ oraz „Co to jest filozofia?‟, bestseller w 1991. Przed i pomiędzy współpracą z Guattarim, Deleuze pisał liczne studia estetyczne, takie jak wpływowe książki o Prouście, Baconie, o kinie, a także studium o Foucaulcie, jego serdecznym znajomym i sprzymierzeńcu. Od 1969 roku był wykładowcą na Ósmym Uniwersytecie Paryskim (Vincennes/St Denis), gdzie pracował do emerytury w 1987. W listopadzie 1995 roku, niezdolny do żadnej twórczej pracy na skutek postępującej choroby układu oddechowego, odebrał sobie życie wyskakując z okna apartamentu w Paryżu. W wielu wspomnieniach był określany jako ostatni wielki filozof francuski. Deleuze porządkował stanowiska filozoficzne dotyczące różnicy i powtórzenia, odwołując się do Nietzscheańskiej koncepcji afirmacji i negacji, a polemizując z koncepcją sprzeczności i Aufhebung Hegla. W kontekście powtórzenia rozważał również kwestię pamięci i zagadnienie nieświadomości. Deleuze przeciwstawiał ogólność i to, co “poszczególne”, sprowadzane do ogólności w unifikującym porządku podobieństwa – powtórzeniu jako powszechności tego, co jednostkowe, powszechności istnienia indywidualnego, które podlegając konieczności powtarzania, samo nie podlega zastępowaniu, pozostaje różne.  

tytuł oryginału

Différence et Répétition

data wydania

1997 (data przybliżona)

język

polski