Powieść „Przemoc i szabla” ma kilka wymiarów. W historyczny wątek wpleciony został psychologiczny motyw godności, siły przekonań i mocy charakteru. Nie przypadkiem Rembek wybrał na bohatera powieści właśnie Wybickiego, którego cywilna odwaga zachwiała despotyzmem Repnina, obudziła ambicje w szerokich warstwach społeczeństwa - nie tylko szlachty! - a w następstwie tęsknotę za wolnością. Józef Wybicki jako bohater książki wyraża filozofię życiową jej autora. Stanisław Rembek należał również do ludzi niepokornych, nie była mu też obca wojenna konspiracja (z posłowia Jerzego Piechowskiego).