Powstanie styczniowe - Stanisław Strumph Wojtkiewicz

Powstanie roku 1863 było poprzedzone rewolucją ludu Warszawy w roku 1861 i szeregiem manifestacji patriotycznych w wielu punktach Królestwa Polskiego. Te szczytowe przejawy protestu dojrzewały w ciągu trzydziestu lat srogich prześladowań, pod wpływem rosnącego fermentu społecznego, mającego na widoku konkretny postulat uwłaszczenia chłopstwa, a w zarysach raczej mglistych - wprowadzenie reformy republikańskiej w przyszłej, wyzwolonej od najeźdźcy, niepodległej ojczyźnie.