Celem pracy jest ukazanie głównych postaw polskich chłopów wobec akcji i zarządzeń aparatu rządowego (partyjnego i organów represji) w latach 1948-1949, czyli w pierwszym, początkowym okresie kolektywizacji polskiego rolnictwa. Wtedy to tworzono ramy instytucjonalno-organizacyjne i pierwsze zespoły spółdzielcze. Przypadki zmuszania chłopów do zapisania się do kolektywnego gospodarstwa były jeszcze stosunkowo rzadkie, nie odnotowano też większej liczby wystąpień antyspółdzielczych. Dolna cezura pracy związana jest z decyzją plenum KC PPR (z 6-7 VII 1948 r.) o rozpoczęciu kolektywizacji polskiego rolnictwa. Natomiast cezura końcowa to istotne zmiany gospodarcze i polityczne, jakie zaszły w Polsce: koniec realizacji 3-letniego planu gospodarczego, a zarazem przygotowania do wdrożenia planu 6-letniego, który zakładał m.in. powstawanie licznych gospodarstw zespołowych.