Kobiety odegrały w Gdańsku ważną rolę w walce z nasilającą się germanizacją (narzucaniem siłą kultury i języka niemieckiego). Tworzyły organizacje i towarzystwa, które skupiały polskie dziewczyny narażone na wynarodowienie. Organizowały akcje charytatywne, budowały ochronki (przedszkola) i urządzały świetlice dla polskich dzieci. Prowadziły działalność konspiracyjną (tajną). Choć nie wszystkie były gdańszczankami z urodzenia, pochodziły z domów o odmiennych tradycjach i przybywały do miasta z rożnych powodów, to połączyła je walka o sprawę polską. Wiele z nich okupiło patriotyczną działalność życiem lub długą obozową tułaczką.