Książka dotyczy działalności niepodległościowego podziemia na Suwalszczyźnie w latach 1944-1952. Ryszard Parafianowicz wnikliwie kreśli skomplikowany, polityczno- społeczny rys tamtych czasów oraz to w jaki sposób, bezpośredni czy pośredni, przekładał się on na konspiracyjną działalność, wciąż tkwiących w podziemiu oddziałów oraz poszczególnych ich członków. Analizuje i opisuje formy jakie przybrała owa działalności (zarówno jeśli chodzi o okupację niemiecką jak i sowiecką), jak kształtowała się, w rożnych okresach, struktura organizacyjna (AK, AKO, WiN), ewoluowała i przekształcała się w zależności od okoliczność czy specyfiki terenu oraz jak wyglądał jej zbrojny dorobek.