Akcja powieści toczy się w czasie wojny. Ojciec i trzej synowie, Kowale, po klęsce wrześniowej uczestniczą w podziemnym ruchu oporu i w partyzantce. Trafiają do organizacji o odmiennych orientacjach politycznych. Mateusz, a później i syn Józef - do PPR i AL, Mietek do AK, a Antoni walczy w wojsku polskim utworzonym w Związku Radzieckim. Te skomplikowane losy wojenne rodziny, autentyczne i prawdziwe, nabierają cech metafory - są odbiciem losów wszystkich Polaków w tym tragicznym okresie historii kraju.