Pamiętniki króla Stanisława Augusta. Antologia - Stanisław August Poniatowski

Pamiętniki króla Stanisława Augusta to pierwsza polska krytyczna edycja pamiętników władcy, pisanych w oryginale po francusku. Jak pisze o znaczeniu tej publikacji we wstępie prof. Anna Grześkowiak-Krwawicz: Pamiętniki Stanisława Augusta są ilustracją skomplikowanych losów ich autora. Mamy tu do czynienia z dziełem pod wielu względami unikatowym, już choćby dlatego, że niewiele jest w historii autentycznych wspomnień władców. Król zaczął pisać pamiętniki w roku 1771 pisał z przerwami, powracając do niego kilkakrotnie. Chciał w nich pokazać nie tyle swoje życie, co historię Polski, a na jej tle swoją historię i swoje racje. (...) Pamiętniki są lekturą pasjonującą. Są nich elementy powieści sentymentalnej (romans z Katarzyną), sensacji (przygody w podróżach, porwanie króla), ciekawostki obyczajowe i towarzyskie, plotki i ploteczki z wyższych sfer, jednak ich wartość polega na czym innym. Przede wszystkim pokazują niesłychanie bogatą panoramę Europy i Rzeczypospolitej epoki oświecenia (...).