Paleografia ruska to tradycyjna polska nazwa nauki pomocniczej historii, zajmującej się prawidłowościami rozwoju cyrylicy, pisma słowiańskiego stworzonego w Bułgarii w końcu IX wieku, dzięki któremu mamy dostęp do imponującej spuścizny piśmienniczej Słowian Wschodnich. Pismo to w swojej tysiącletniej historii przechodziło różne koleje losu. Adaptowane do języków Słowian południowych i wschodnich, w XVIII wieku stało się podstawą do opracowania alfabetu rosyjskiego, który z kolei stał się wzorem dla kilkudziesięciu alfabetów, stosowanych zarówno do wielu języków słowiańskich (rosyjski, ukraiński, białoruski, serbski, bułgarski, macedoński), jak i niesłowiańskich narodów Związku Radzieckiego i Mongolii. Do XVII wieku cyrylica była pismem stosowanym w W. Ks. Litewskim i na ziemiach ruskich Królestwa Polskiego.