Zebrane w tym tomie artykuły stanowią pokłosie konferencji "Origines mundi, gentium et civitatum", która odbyła się w maju 2001 r. w miejscowości Tąpadło na przełęczy pod górą Ślężą. To urokliwie miejsce u stóp góry uznanej niegdyś za świętą i czczonej przez ludność całego Śląska stanowiło tło dla refleksji i dyskusji badaczy, którym przyszło zmierzyć się z problemem świadomości ludzi w sprawie początków świata (ale też - jak się okazało w trakcie debat - nierozerwalnie z nim związanych pytań o początki człowieka), ludów i innych wspólnot ludzkich oraz instytucji.