Historyk zagłębiający się w badanie dziejów odrodzenia narodowego w Istrii staje przed bogactwem różnych zagadnień i wątków, które winien uwzględnić, aby uzyskać w miarę pełny obraz. Dotykamy tu bowiem dwóch kwestii podstawowych dla dziejów i losów zarówno Włochów, jak i Słowian południowych, to znaczy włoskiego risorgimento oraz ruchu odrodzeniowego Chorwatów i Słoweńców, czy szerzej - procesu kształtowania się nowoczesnych narodów chorwackiego i słoweńskiego.