Książka poświęcona jest polskiej prozie i krytyce literatury XX wieku. Tematem przewodnim pierwszej części jest dramat współczesnego intelektualisty przedstawiony m.in. na przykładzie biografii twórczych Tadeusza Borowskiego, Mieczysława Jastruna, Marii Dąbrowskiej, Andrzeja Kijowskiego, Stefana Kisielewskiego, a w sensie pozytywnym na przykładzie Zbigniewa Herberta. Bohaterami drugiej części, poświęconej idei "małych ojczyzn" i tragedii emigracji, są: Emil Zegadłowicz, Jarosław Iwaszkiewicz, Witold Gombrowicz, Andrzej Bobkowski. Temat martyrologii przywołany został przy okazji analizy twórczości Kornela Filipowicza i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Zagadnienia związane z literackim ujęciem tożsamości są szczególnie wyeksponowane w części trzeciej zawierającej m.in. omówienie twórczości Juliana Kawalca i Andrzeja Stojowskiego.