Praca opisuje przykłady jednostkowych działań, dzięki którym ludzie w różnym wieku wykraczają poza granice swoich dotychczasowych osiągnięć i możliwości, tworzą nowe wartości i rozwijają się. Wspólną podstawą teoretyczną zawartych w książce prac jest transgresyjna koncepcja Józefa Kozieleckiego. Koncepcja ta mieści się w nurcie dynamicznie rozwijającej się psychologii poznawczej. Zrodziła się z krytyki i rosnącej nieufności do dwóch wielkich koncepcji: behawiorystycznej i psychodynamicznej. Ponieważ założenia koncepcji nie zostały jeszcze wystarczająco zweryfikowane, potrzebne są badania empiryczne, aby wzbogacić wiedzę o psychologicznych mechanizmach i procesie samodzielnego podejmowania przez zdrowych i chorych ludzi czynów transgresyjnych o różnym zasięgu. Książka po części odpowiada tej potrzebie i dotyka zagadnień ważnych dla współczesnego człowieka żyjącego w nieustannie zmieniającym się świecie i zmuszonego do podejmowania trudnych decyzji o realizowaniu działań transgresyjnych, a zatem działań ryzykownych, nowych i niekonwencjonalnych.