Awanturnicza powieść Tobiasa Smolletta, po raz pierwszy opublikowana w 1748 roku. Jest częściowo oparta na doświadczeniach Smolletta jako oficera chirurga na statku brytyjskiej marynarki wojennej, szczególnie w bitwie pod Cartagena de Indias w 1741 roku. W przedmowie, Smollett uznaje nawiązanie swojej powieści do dwóch satyrycznych awanturniczych dzieł, które tłumaczył na język angielski: Cervantesa "Don Kichot" (1605/15) i Alain-René Lesage "Gil Blas" (1715/47)