Cenzura jest jednym z najbardziej złożonych i najciekawszych zjawisk będących przedmiotem stałego zainteresowania uczonych różnych dyscyplin. Efektem owego zainteresowania jest niniejszy wybór studiów prezentujących różne przejawy ingerencji w zakresie wolności słowa na ziemiach polskich od XIX w. do początku lat 90. wieku XX, tj. okresu transformacji ustrojowej w Polsce. W wydawnictwie zastosowano układ chronologiczny, z niewielkimi odstępstwami od tej reguły na rzecz układu przedmiotowego.