Celem niniejszej pracy jest ukazanie całościowe swoistości rozwoju kultury, nauki i sztuki w Wolnym Mieście Gdańsku wskazanie tej swoistości w procesie przemian cywilizacyjnych, w kontekście styku świata germańskiego ze słowiańskim, w rywalizacji politycznej, ścieraniu się interesów lokalnych z racjami politycznymi Polski i Niemiec. Hipotezą badawczą niniejszego poznania jest twierdzenie, że kształt rozwoju nauki, kultury i sztuki w Wolnym Mieście Gdańsku był odgórnie wyznaczony przez jego władze polityczne. Ważnymi narzędziami tej polityki były finanse, polityka kadrowa i propaganda.