Nasz wiek XX. Przewodnie idee literatury polskiej 1918-1980 - Włodzimierz Maciąg

Historia literatury naszego wieku, czyli, jak to rozumiem, świadectwo jego duchowej historii, staje się tu próbą opisu reagowania na pewne serie - nazwijmy to tak - doznania niepewności człowieka wobec świata, w jakim się znalazł. Ten świat odczuwany jest jako nowy i inny - i samo jego doznanie staje się inne i jakby dotąd nieznane. Zdaje się ono wykraczać poza przyjęty repertuar reagowania i zmusza do szukania innych, może zupełnie nowych, a może tylko nie tkniętych dotąd miejsc na skali naszego poznawania i przeżywania. Inny świat odsłania niejako nie rozpoznane dotąd rezerwy naszego człowieczeństwa, stawia na nowo pytania o zakres naszych zdolności komunikowania się z rzeczywistością, o rozmiar naszej wrażliwości, o wielość kluczy, poprzez które stajemy się zdolni usłyszeć nie znane dotąd melodie (ze str. 375).