Niniejsza książka poświęcona jest dziejom polskiej myśli zachodniej w pier wszych latach powojennych, gdy rysowane jeszcze na przełomie XIX i XX wieku, a rozwijane bogato w II Rzeczypospolitej, idee poświęcone oczekiwanemu kształtowi polsko niemieckich granic poczęły być oblekane w czyn. Międzywojenne pomysły i uzasadnienia korekty kształtu tej granicy, tworzone przede wszystkim w poznańskim mateczniku myśli zachodniej, znalazły możliwość realizacji w zaskakującej kon figuracji geopolitycznej. W r. faktyczną władzę w Polsce objęli promoskiewscy komuniści, realizujący imperialne zamysły Stalina także te dotyczące radykalnego przesunięcia na zachód granicy polsko niemieckiej. Co było zarazem ustanowieniem nowego zasięgu radzieckiej strefy wpływów w Europie. Nowe warszawskie władze stanęły w wymiarze polityki wewnątrzkrajowej wobec pilnej konieczności prowadzenia polityki owocującej optymalną, wszechstronną integracją przyłączonych terenów niemieckich z resztą państwa polskiego. Intencje te były zbieżne z poglądami prawicowych, tradycyjnych kręgów krajowej myśli zachodniej, skupionych przede wszystkim w środowisku Polskiego Związku Zachodniego i Instytutu Zachodniego instytucji znajdujących się w Poznaniu. One to w latach . weszły w aktywną współpracę z Ministerstwem Ziem Odzyskanych, kierowanym przez lidera Polskiej Partii Robotniczej Władysława Gomułkę. Zwrot polityczny przełomu dekad i upadek tego polityka oznaczał kres współpracy, tłu mienie inicjatyw zachodnich, represje wobec przydatnego dotychczas środowiska. Powrót Gomułki do władzy w r. oznaczał zarazem powrót do tematyki zachodniej i intencji rozwiązywania problemów Ziem Zachodnich i Północnych. W efekcie od r. działało popierane przez najwyższe władze Towarzystwo Rozwoju Ziem Zachodnich. Skupiając w swych szeregach weteranów ruchu zachodniego, było jednakowoż o wiele bardziej w swej swobodzie ograniczone, niż wcześniej PZZ czy Instytut Zachodni.