Dzieje muru berlińskiego stanowią swego rodzaju prezentację tzw. problemu niemieckiego "w pigułce". Dokładny, niemal dokumentalny opis przebiegu budowy muru berlińskiego został wkomponowany w pełne dramatycznych napięć wydarzenia polityczne w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Osią tych wydarzeń, którym towarzyszyły masowe ucieczki Niemców wschodnich na Zachód był berliński mur, symbolizujący podział Niemiec na dwa państwa, a po jego zburzeniu - ponowne ich zjednoczenie.