Sytuacja panująca w spółdzielczości wymaga poszukiwania i doskonalenia modeli biznesu, które determinują umiejętne dostosowywanie się spółdzielni do wymagań gospodarki rynkowej, zwłaszcza, że wiele spółdzielni musi mobilizować znaczne środki w celu utrzymania konkurencyjności, zachowując jednocześnie swoje charakterystyczne cechy i tożsamość. Podstawowym celem pracy jest identyfikacja składowych elementów konstytuujących modele biznesowe stosowane przez spółdzielnie z różnych branż.