Dzieje łodzi tak dalece różnią się od przeszłości innych miast, nie tylko polskich, lecz również europejskich i większości pozaeuropejskich, iż trudni przeprowadzić pomiędzy nimi porównania. Ze skromnej mieściny feudalnej przekształciła się ona w połowie XIX w. w ludny i prężny ośrodek przemysłowy, a narastające w okresie kapitalizmu sprzeczności klasowe oraz zacofanie i zaniedbanie w wielu dziedzinach życia społeczno-gospodarczego sprawiły iż przechodzenie po 1945 r. do ustroju socjalistycznego odbywało się tutaj w wyjątkowo dynamiczny i wyrazisty sposób.