Literatura i skandal. Na przykładzie okresu międzywojennego - Maciej Tramer

Skandal należy do grupy pojęć z natury nieobliczalnych, a z pozoru oczywistych, które często pojawiają się w dyskursach na wielu poziomach literaturoznawstwa. Charakterystyka skandalu - zarówno strukturalna, jak i funkcjonalna, wymusza przekroczenie ściśle rozumianej nauki o literaturze - niezbędne okazało się sięgnięcie do terminologii i metod szeroko pojętych socjologii, filozofii czy nauk o kulturze. Ale nawet tak rozszerzone instrumentarium nie gwarantuje kompletności ujęcia. Próby zdefiniowania skandalu pozostają daremne. Nie sposób powiedzieć, czym jest skandal, gdyż jest on tym, co istnieje tylko o tyle i tylko dlatego, że istnieć nie powinno. Chcąc go opisać, badacz spogląda na "unicestwiany" przedmiot oczami oburzonego uczestnika zdarzenia. Obserwuje nie sam utwór - bo ten zanika w krzyku dezaprobaty, pod cenzorską białą plamą, w odmowie wydawcy czy w złowrogim milczeniu - lecz towarzyszącą zjawisku reakcję.