Listy nad wodami - Wiesław Paweł Szymański

Tłem historycznym powieści są losy polskiej emigracji po powstaniu listopadowym. Poprzez rekonstrukcje psychologiczną ukazuje autor różnorodne i skomplikowane postawy emocjonalne i polityczne społeczności emigracyjnej, dramatyczne jej położenie, skłócenie wewnętrzne, prowadzące do nienawiści. Drugi plan historyczny ukazuje prawdę oczywistą: że ani w czasie powstania, ani w latach, które po nim nastąpiły, Francja i Anglia nie zamierzały przyczynić się do odrodzenia państwa polskiego, przedkładając własny spokój i bezpieczeństwo ponad uwikłanie się w konflikt zbrojny z zaborcami naszego narodu.