Kwestia turecka jako czynnik polityki wewnętrznej Rzeczpospolitej w latach 1587-1606 - Mirosław Łukomski

Ekspansja turecka w kierunku południowych granic Rzeczpospolitej była w wieku XVI jednym z jej najważniejszych problemów politycznych. Tureckie niebezpieczeństwo odsunięto, zawierając w roku 1533 pokój „wieczysty”, to znaczy do śmierci sułtana Solimana i Zygmunta Starego. Traktat ten oznaczał zdecydowany krok w kierunku nowożytnej i nowoczesnej polityki zagranicznej. Zrywał z dotychczasowymi zasadami rządzącymi polityką europejskich krajów chrześcijańskich, z wyjątkiem Francji, spośród których walka z Turkami, wyznawcami islamu, pod ideowym przewodnictwem papieża była najważniejszym zadaniem. Według tych zasad z uznanymi za "pogan" Turkami władcy chrześcijańscy nie powinni zawierać traktatów akceptujących ich stan posiadania i zobowiązujących do niepodejmowania działań wojennych przeciw Porcie. Ideowym nakazem chrześcijan miało być odzyskanie Ziemi Świętej i wyzwolenie współwyznawców z półwyspu bałkańskiego z pod jarzma „niewiernych”.