Kościół w Polsce wobec konfliktu z zakonem krzyżackim w XV wieku. Studium z dziejów kultury politycznej polskiego episkopatu - Tomasz Graff

"Dr Tomasz Graff jest znanym krakowskim mediewistą, specjalizującym się w dziejach polskiego Kościoła w XV wieku. [...] W recenzowanej książce podejmuje zagadnienie ważne i istotne i co najważniejsze, całościowo nie opracowane dotychczas w nauce historycznej. [...] Szczegółowe badania dr. T. Graffa dowiodły, że najczynniejsi w obronie polskich interesów narodówych wobec zakonu byli biskupi z Korony, zarazem najważniejsi przedstawiciele polskiej hierarchii duchownej, tacy jak: arcybiskup gnieźnieński, biskup krakowski, poznański i włocławski, pełniący najczęściej równocześnie z dostojeństwami kościelnymi wysokie urzędy państwowe (koronne). Autor nie ograniczył się do skrupulatnego wyliczenia udziału tych hierarchów we wszystkich starciach ideologicznych, propagandowych, dyplomatycznych, wojskowych polsko-krzyżackich w okresie 1404-1466, ale również starał się wniknąć w motywy postępowania i wszechstronne uwarunkowania wpływające na decyzje i postawy poszczególnych protagonistów. To pogłębione podejście jest rezultatem bardzo szczególowej analizy wszystkich istniejących źródeł [...] i równie dokładnej weryfikacji bardzo bogatej i z każdym rokiem narastającej literatury przedmiotu, ze szczególnym uwzględnieniem publikacji z lat ostatnich. Autor wykazał (nie po raz pierwszy) wysokie umiejętności krytycznej analizy źródel i uwolnił się od sugestii płynących z opracowań starszych, pióra niejednokrotnie uznanych badaczy. Praca jego wnosi więc nowe przewartościowania i ustalenia do nauki".