Kościół katolicki w czasach komunistycznej dyktatury. Między bohaterstwem a agenturą t.II - praca zbiorowa

KOśCIół KATOLICKI W CZASACH KOMUNISTYCZNEJ DYKTATURY MIęDZY BOHATERSTWEM A AGENTURĄ. STUDIA I MATERIAłY. TOM II Autorzy: Praca zbiorowa ks. Jan Szczepaniak Ryszard Terlecki Koedycja: Instytut Pamięci Narodowej Papieska Akademia Teologiczna klasyfikacja: naukowe kategoria: Nauki społeczne Projekt publikowania opracowań opartych na dokumentach komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, przechowywanych w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej, zrodził się wiosną 2006 r. W archidiecezji krakowskiej powstała wówczas komisja Pamięć i troska , powołana przez ks. kardynała Stanisława Dziwisza dla oceny sytuacji, powstałej w wyniku ujawniania kolejnych faktów współpracy osób duchownych z bezpieką w latach 1944-1989. Zadaniem komisji było wypracowanie zasad oceny moralnej faktu współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa oraz norm postępowania duszpasterskiego w przypadku jej podjęcia. Równocześnie ks. Kardynał poprosił historyków pracujących na Papieskiej Akademii Teologicznej, by podjęli się oceny zasadności zarzutów stawianych księżom. Ponieważ pracownicy Wydziału Historii Kościoła PAT nie chcieli występować w roli recenzentów, badających jedynie wiarygodność faktów, ujawnionych już przez media lub publikacje naukowe, przyspieszono realizację wcześniejszego pomysłu powołania zespołu badawczego opracowującego materiały zgromadzone w archiwach IPN, dotyczące prześladowania i inwigilowania Kościoła katolickiego. Do zespołu zaproszeni zostali historycy z Papieskiej Akademii Teologicznej oraz Instytutu Pamięci Narodowej, a wydania efektów prac tego zespołu podjęło się wydawnictwo WAM, należące do Ojców Jezuitów. Redaktorzy Studiów i materiałów przewidują opracowywanie i publikowanie kolejnych tomów, poświęconych przede wszystkim archidiecezji krakowskiej. Podstawą publikowanych prac będą dokumenty IPN, poddane gruntownej analizie i uzupełnione o inne źródła historyczne. Celem planowanej serii wydawniczej jest ukazywanie zarówno przykładów niezłomnej postawy Kościoła w okresie komunistycznej dyktatury, jak i przypadków zdrady oraz sprzeniewierzenia się swojemu powołaniu przez osoby duchowne. W cytowanych dokumentach autorzy i redaktorzy ograniczyli swoje ingerencje do poprawy lapsus calami, błędów ortograficznych oraz wstawienia znaków interpunkcyjnych. Studia i materiały stanowią zbiór opracowań oraz edycji źródeł, opartych przede wszystkim na zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej, poddanych krytycznej analizie i uzupełnionych o kwerendę w innych archiwach i zbiorach. Założeniem prezentowanego wydawnictwa jest przedstawienie zarówno przykładów heroicznej i niezłomnej postawy ludzi Kościoła, jak również ukazanie przykładów zdrady i sprzeniewierzenia się powołaniu przez osoby duchowne. W tomie II znajdują się m. in. rozprawy poświęcone inwigilacji kościoła krakowskiego w czasie obchodów milenijnych w roku 1966 i działaniom wymierzonym przeciw Arcybiskupiemu Seminarium Duchownemu w Krakowie oraz opracowania dotyczące ks. Józefa Gorzelanego, ks. Józefa Dewera, Edwarda Leśniaka i tajnych współpracowników Kurowski ( Wiktor ) i Kos . ROZPRAWY Bezstresowy rozmówca (ks. Józef Szczotkowski) Główne założenia i cele działań SB wobec peregrynacji kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej w archidiecezji krakowskiej (1967-1968) Inwigilacja Kościoła katolickiego przez SB podczas obchodów milenijnych w 1966 roku w Krakowie Komunistyczne władze wobec Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Krakowie SYLWETKI Ks. Józef Dewera (1911-1977) duszpasterz ?Ognia Archidiecezja krakowska w świetle relacji informatora ?Kos z lat 1952-1955 Strategia unikania współpracy. Przypadek Edwarda Leśniaka Zawartość teczek tajnego współpracownika o pseudonimach ?Kurowski i ?Wiktor Od ?Turysty do ?Głaza : podwójna rola ks. Józefa Gorzelanego ŹRóDłA Sprawozdanie z pracy Wydziału VI Wojewódzkiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie za okres od września 1955 do 30 września 1956 roku Księża di