Dzieje polskich kolei, liczące już 130 lat, były równie burzliwe, jak dzieje naszego kraju i narodu. Ponad połowa tego okresu - od czasu budowy pierwszych linii aż do 1918 roku - upłynęła w warunkach niewoli i podziału Polski na trzy zabory. W każdym z nich sieć kolejowa tworzyła się odrębnie, w nierównomiernym tempie i pod wpływem gospodarczych bądź strategicznych interesów mocarstw zaborczych... - fragment słowa wstępnego